De Kleine Werf in vroeger tijden

De geschiedenis van De Kleine Werf

De Kleine Werf is een gerestaureerde, 200 jaar oude scheepswerf op het Prinseneiland, in het oudste gedeelte van Amsterdam.


Het Prinseneiland maakt deel uit van de Westelijke Eilanden, waartoe ook het Bickerseiland en het Realeneiland behoren. Deze eilanden hebben een prominente rol gespeeld in de ontwikkeling van Amsterdam tot wereldhandelscentrum in de Gouden Eeuw.


De oude scheepswerf op het Prinseneiland
Vergaderruimte in Amsterdam Centrum aan het water

Vóór 1600 bevond zich hier een stuk water dat diende als 'Waal': een afbakening van het IJ waar schepen aan in het water geslagen palen konden afmeren.


Door de expanderende en florerende handel van Amsterdam was in die periode grote behoefte aan nieuwe stukken land voor houtopslag en pakhuizen. Hout was nodig voor de bouw van huizen en vooral voor scheepsbouw. Delen grond achter de 'Waal' werden drooggelegd. Er kwamen pakhuizen voor de opslag van teer, pek, ansjovis, zout en haring. Verder kwamen er houtopslagplaatsen, lijnbanen en vooral veel werven. Kleine en grote. In deze periode werd er in Amsterdam bijna een schip per dag gebouwd!


De Kleine Werf was tot aan het einde van de 18e eeuw een pakhuis, waarna het eerst een timmerwerkplaats werd en later een jachtwerf, gespecialiseerd in het bouwen van houten schepen. De laatste scheepsbouwer was Hoyte van Hoytema, die er van 1976 tot 2000 schepen bouwde en repareerde.


De eilanden oefenden niet alleen grote aantrekkingskracht uit op handelaren en timmerlieden, ook kunstenaars lieten zich al in de 19e eeuw door deze omgeving inspireren. Schilders zoals Breitner en Maks hadden er hun ateliers, en Jacob Olie fotografeerde als eerste de rauwe schoonheid van deze eilanden. De pakhuizen zijn inmiddels omgebouwd tot appartementen, maar de sfeer van het dorp in de stad is gebleven. Geen wonder dat in de lifestylebladen het eiland het 'Montmartre aan het IJ' wordt genoemd.


Prinseneiland inspireert en stimuleert al 400 jaar mensen met een brede blik op de wereld. Het is een broedplaats voor handelaren, kunstenaars en vaklui. Creativiteit en ideeën krijgen hier vorm tussen oude scheepshellingen, zwanen en ganzenkoppels.

De Kleine Werf in vroeger tijden