geschiedenis

De Kleine Werf

 

Geschiedenis Prinseneiland

De Kleine Werf is een gerestaureerde, 200 jaar oude scheepswerf op
het Prinseneiland, in het oudste gedeelte van Amsterdam. Het
Prinseneiland maakt deel uit van de Westelijke Eilanden, waartoe ook het
Bickerseiland en het Realeneiland behoren. Deze eilanden hebben een
prominente rol gespeeld in de ontwikkeling van Amsterdam tot
wereldhandelscentrum in de Gouden Eeuw.

De oude scheepswerf op het Prinseneiland

Vóór 1600 bevond zich hier een stuk water dat diende als ‘Waal’, een
afbakening van het IJ waar schepen aan in het water geslagen palen
konden afmeren. Door de expanderende en florerende handel van Amsterdam
was in die periode grote behoefte aan nieuwe stukken land voor
houtopslag en pakhuizen. Hout was nodig voor de bouw van huizen en
vooral voor scheepsbouw. Delen grond achter de ‘Waal’ werden
drooggelegd. Er kwamen pakhuizen voor de opslag van teer, pek, ansjovis,
zout en haring. Verder kwamen er houtopslagplaatsen, lijnbanen en
vooral veel werven. Kleine en grote. In deze periode werd er in
Amsterdam bijna een schip per dag gebouwd!

De Kleine Werf was tot aan het einde van de 18e eeuw een pakhuis,
waarna het eerst een timmerwerkplaats werd en later een jachtwerf,
gespecialiseerd in het bouwen van houten schepen. De laatste
scheepsbouwer was Hoyte van Hoytema, die er van 1976 tot 2000 schepen
bouwde en repareerde.
De eilanden oefenden niet alleen grote aantrekkingskracht uit op
handelaren en timmerlieden, ook kunstenaars lieten zich al in de 19e
eeuw door deze omgeving inspireren. Schilders zoals Breitner en Maks
hadden er hun ateliers, en Jacob Olie fotografeerde als eerste de rauwe
schoonheid van deze eilanden. De pakhuizen zijn inmiddels omgebouwd tot
appartementen, maar de sfeer van het dorp in de stad is gebleven. Geen
wonder dat in de lifestylebladen het eiland het ‘Montmartre aan het IJ’
wordt genoemd. Prinseneiland inspireert en stimuleert al 400 jaar mensen
met een brede blik op de wereld. Het is een broedplaats voor
handelaren, kunstenaars en vaklui. Creativiteit en ideeën krijgen hier
vorm tussen oude scheepshellingen, zwanen en ganzenkoppels.